მორის ფოცხიშვილი - შეცდომა

რა ხდება, დღესაც არ ვიცი,
ხშირად მეშლება, ვხედავ, -
დედას ბებიას ვეძახი,
ბებოს ვეძახი დედას!

ორივე საყვარელია,
ორივე მიყვარს მეტად, -
დედა ბებია მგონია,
ბებო მგონია დედა!

მარიამ წიკლაური - დედა

თუ გინდა, რომ არასოდეს
არ დაბერდეს დედა,
გაუღიმე, მიეფერე,
როცა დაღლილს ხედავ.

დედის გული შენზე ფიქრით,
ლოცვითაა სავსე.
თუ რაიმე გაგიჭირდა,
დედას უხმობ წამსვე.

უღალატო, უანგარო,
გიერთგულებს მარად,
თითქოს ყოფნას გიმსუბუქებს,
გაფრენს ჩიტის დარად.

ლილი ნუცუბიძე - ვიდრე დედა გყავს

ზოგჯერ თუ სევდა დანისლავს თვალებს,
ვერ დაიოკებს ცრემლებს ჟინიანს,
ნუ შეგაშინებს უძირო ღამეც,
ვიდრე დედა გყავს, ნუ გეშინია.

თუ გაგიხუნებს მეწყერი ფერებს
და ზამთრის სუსხი მხრებზე დაგათოვს,
გულს ნუ გაიტეხ, რა ვუყოთ მერე,
დედის გული და კალთა გაგათბობს.

ნუ შეგაშინებს მეხი იერით,
მეხი უფესვო ხეებს ერევა,
ვიდრე დედა გყავს, შენ ხარ ძლიერი,
ვიდრე დედა გყავს, ვინ მოგერევა.

ჭირთა თმენა და დიდი იმედი,
დედა სიცოცხლის თვალისჩინია,
ვიდრე დედა გყავს, ხარ ბედნიერი,
ვიდრე დედა გყავს, ნუ გეშინია.

ნუნუ კერესელიძე - დედას

ია-ია
დაგიკრიფე,
ლურჯთვალა
და კოპწია.
დედის დღე
და გაზაფხული
ერთად
მომილოცია.

მაყვალა მრევლიშვილი - ხელისგულზე

- შენ მაჩუქე მზე და მთვარე,
ვარსკვლავებიც ზედა!
სულ აკვანზე დამიყარე,
საყვარელო დედა.

ყანა, წყარო, ლურჯი მთები, -
რასაც თვალით ვხედავ,
მთელ სამშობლოდ მომიძღვენი,
საყვარელო დედა.

ხელისგულზე ერბო-კვერცხი
ვინ შეიწვას ნეტავ,
შენს ამაგს ვინ გადაიხდის,
საყვარელო დედა.

გიორგი წერეთელი - დედა

დედა ჰქვია დედაციხეს,
დედაქალაქს, დედამიწას,
დედაბოძს თუ დედაენას
დედის ძალა დედამ მისცა!
დედა უძღვის წინ ყველაფერს,
ჩვენს სალოცავს, ჩვენს საფიცარს...
რადგან ძალა დედამ მისცა,
დედა იცავს დედამიწას!

ლაშა დავითულიანი - აფხაზეთის მხარეში

ენგურსა და ფსოუს შორის უცხო მხრიდან მესვრიან
რიწის ტბასთან გავიარე უგზოუკვლო თარეშში,
უნამუსოდ გაფანტული მოწამლული გესლია
წლების უკან თავმომწონე აფხაზეთის მხარეში.
წლების უკან თავმომწონე აფხაზეთის მხარეში
სადაც აღარც სინათლეა, აღარც ქრისტე-მესია,
უცხო ფერით გადათოვლილ უცხო მიწის ქანებში
უმოწყალოდ მდევნიან და დაუნდობლად მესვრიან.
აფხაზეთის მხარეში, ჭოროხსა და ლიხის ქედს,
სადაც ნიკოფსიიდან ჭიმავს დიდი მანძილი
მტარვალებმა გარიყეს  რწმენა  და არც იკითხეს
ისე დაეპატრონენ მოპარული განძივით.
ბზიფის პირას მდინარეზე სილამაზე ღმერთშია
ჯიქეთისგან წარმოიქმნა დაკარგული ადგილი
ეხლა ყველა მოგონება გაფანტული ხრეშია
აფხაზეთის სახელი კი  მხოლოდ ერთი გრაგნილი.
ენგურსა და ფსოუს შორის უცხო მხრიდან მესვრიან
რიწის ტბასთან გავიარე უგზოუკვლო თარეშში
უნამუსოდ გაფანტული მოწამლული გესლია
წლების უკან თავმომწონე აფხაზეთის მხარეში.

ლაშა დავითულიანი - იმ დღეს

მე შენი ნახვა მინდოდა იმ დღეს,
იმ დღეს, როდესაც მაგ ცრემლთა დენამ
ბაგეთა ჩუმი დაცრემლვა იწყეს
და დაცრემლილის კვალად დარჩენა.
მე შენი ნახვა მინდოდა იმ დღეს,
იმ დღეს, როდესაც ფანტელმა ყველამ
გადაიარა მანძილთა სივრცე
და განაბული სიზმრით დათოვა.
მე შენი ნახვა მინდოდა იმ დღეს,
იმ დღეს მინდოდა მენახე მწყნარად,
შენი თვალები ცდუნებას იწვევს
და ალბათ მუდამ დამყვება ქნარად.
ცრემლს სინანული ყოველთვის წინ სდევს,
ალბათ ვიხილავ იმ დღეს ოდესღაც,
მე შენი ნახვა მინდოდა იმ დღეს,
იმ დღეს, როდესაც...

ლაშა დავითულიანი - სად არის

სად არის შენი დანაპირები?!
სად არის იმედს ოცნებით რწყავდე?!
თავის მოკვლასაც დავაპირებდი
ლოცვების იქით შენ რომ არ მყავდე.
სად არის ღმერთი, აპოთეოზი
სად არის შუქი, დაცრემლილ ცაზე,
ისე ძველი ვარ, როგორც ხეოფსი
უმისამართოდ მიმავალ გზაზე.
მელანქოლია იწყეს რტოებმა,
მელანქოლია, სევდის მაგვარი,
ჩემი ცხოვრების სხვა განშტოება
ვერ მიპოვნია კიდევ სად არის...


გალაკტიონ ტაბიძე - ყვავილთ სული მოგიპარავს

ყვავილთ სული მოგიპარავს,
ზღვისგან - გულის მღელვარება
ნიავისგან - სიხალისე,
ციდან - თვალთა ელვარება,
თოვლისათვის - ეგ სითეთრე,
ყვავილისგან - მორცხვი ვნება,
არწივისგან - სიამაყე,
ალვის ხისგან კი შვენება.
და ვინც ისე მიეცემა
ცივ სამარეს დადუმებულს,
რომ ვერასდროს ვერ გამოთქვამს
ფიქრებს გულში დაგუბებულს
ვინც ვერასდროს ცხოვრებაში
შენს ალერსს ვერ ეღირსება,
ვერ გაიგებს - რაა ყოფნა,
ვერ გაიგებს - რაა შვება.

გალაკტიონ ტაბიძე - კანტატა

ოჰ, ნუ შეწყვეტ, ტურფავ, შენსას
ნაღვლიან ხმებს - გულის მომკვლელს,
ეგებ შეძრას ფიქრთა სიღრმე
და ცრემლები გადმომჩქეფდეს.

შენგნით იმედს შევუპყრივარ...
განცდა მომდევს გაბასრული,
ჩემს სიყვარულს, აღტაცებას
ეხლა არ აქვს დასასრული.

გრძნობას ალბობს უხილავად
ნაღვლიანი შენი ხმები,
ოჰ, ნუ შესწყვეტ შენს სიმღერას
ტურფავ, ტურფავ გევედრები!

გალაკტიონ ტაბიძე - ტუტკუს

როცა სიცოცხლის შორ გატაცებას,
ვუახლოვდებით, რად გწყდება გული?
მუდამ გვახსოვდეს, რომ უკვდავია
ჩვენი ერთობა და სიყვარული!

მეგობრის გული როდის არ იგრძნობს
მეგობრის სულის იდუმალებას?
იგი აქარწყლებს მწარედ დაკარგულს
მწუხარებას და ტანჯვა-წვალებას!

გალაკტიონ ტაბიძე - ვიღაცა რეკავს ღამღამობით ზარს

ვიღაცა რეკავს ღამღამობით ზარს
მაღალ მთებს იქით, უხმო ღელეში,
ხმას უდარაჯებს სივრცე უკუნი
და დაუცხრომელ ბარის გუგუნი,
სადღაც შორს, შორს მიაქვს მთების ქარს
და ფანტავს ღამის ყრუ სიბნელეში.

არ მეძინება... ვისთვისმე ამ ქარს
აგება თუ სურს ჩვეული წესის,
წესის აგება თუ უნდა თორემ,
რად დამწვა გული შენმა სიშორემ?
ვიღაცა რეკავს ღამღამობით ზარს,
ვიღაც მთებს იქით კვნესის და კვნესის!

გალაკტიონ ტაბიძე - მშვენიერებით ვიპოვე, უცხო წალკოტი...

მშვენიერებით ვიპოვე, უცხო წალკოტი და ბინა...
იქ რუსთაველის სიმისთვის მზეს კალთა გადაეფინა.
იქ უკანასკნელ შხეფად და ცრემლის ნაკადად დაცლილი
ველური ჰანგით დაჰქროდა და კვნესდა ბარათაშვილი.
იქ აკაკის ხმებს ისმენდა გარინდებული მთა-ბარი...
ხმებს, ქართველთ გულის სიღრმიდან შიშით და კრძალვით აღებულს,
ნაზს ისე, როგორც ნაზია ზღვის სუნთქვა, ყრმობის ზღაპარი...
და მსუბუქს, თითქო ზეფირის სახეცვლით გაქანდაკებულს.
ამ ხმებს მასმენდენ ყრმობისას ჩემი სამშობლოს ვერხვები.
იდუმალ მუდამ თან მდევდენ, მუდამ თან მდევდენ ეგ ხმები...
და მეძახოდენ, სადღაც შორს - ოცნებათ ქცეულ მხარეში,
მიწვევდნენ შვების მორევში და მცლიდენ სიმწუხარეში...
ფრთხილად და შიშით ავიღე ჩემი ხმა გამოუცდელი,
მაგრამ ჯერ კიდევ ბევრი მაქვს, კიდევ ბევრი მაქვს უთქმელი.

გალაკტიონ ტაბიძე - ჟ-ს

რომ იცოდე, რა რიგ მიხვევს
შავ ბურუსში სევდის ბადე,
ყოფნის ზღვაზე მარტოობის
სიდუხჭირეც განვიცადე...
გამოვცადე ყველაფერი,
რაც კი ძალუძს ცნობის ჯადოს,
რაც კი ძალუძს ცნობის ჯადოს,
რაც კი ძალუძს ობოლ ყვავილს,
ღამის ნისლში გამოსცადოს.
ვიგრძენ, რაც კი შეიძლება
ქვეყანაზე გულმა იგრძნოს,
ვიცან - რითაც შეიძლება
კაცი შესწვდეს და გაიცნოს.
მხოლოდ ერთი, სამუდამოდ
საიდუმლო, დაფარული,
შენ თვალებში ვერ გავიგე
შენი მეშჩანური გული!

გალაკტიონ ტაბიძე - ფრთხილად

ფრთხილად, ხელი არ შეახო ჩემს დაფარულ გულის ძგერას,
გული იგი არ დაინდობს შენს უმანკო ბედისწერას!
ფრთხილად, ფრთხილად! დაუკვირდი ჩემს ქცევას და თვალთა ცქერას
და ნუ ცდილობ თვალებიდან საიდუმლოს გადაწერას.
საიდუმლო, რომლის ტკივილს განიცდიდა მარად გული,
საიდუმლო, რომლის სევდამ გადმოღვარა სინანული.
საიდუმლო, რომლის გესლი სირცხვილივით მდევდა, მდევდა,
საიდუმლო, რომლის სიღრმეს ვერ დაიტევს შენი სევდა!
ო, ამ მწარე საიდუმლომ თავგანწირვა შექმნა მწარე
და ამოსწვა ჩემი სული, ერთხელ წმინდა, მოელვარე.
და ამოსწვა სული, მაგრამ შეუერთდა თვით ალს ნაქსოვს,
თვით დაიწვა და არ ვიცი, ეხლა მახსოვს თუ არ მახსოვს?
მე არც ვნანობ, იგი მიღირს თვით სიკვდილად, თვით სიკვდილად;
ჩემს დაფარულ გულის ძგერას, ნუ შეარხევ... იყავ ფრთხილად!

გალაკტიონ ტაბიძე - ხელოვნება

ვის უნახავს შავი წიგნი, წიგნი წითელ ასოებით,
დაწერილი სისხლის წვეთით, დაწერილი სასოებით?
გადიარეს გრიგალებმა, დღეს ის წიგნი არვინ იცის,
და ჟამთ მტვერით იფარება წიგნი ცის და დედამიწის.

დიდხანს ვწერდი, დიდხანს მწვავდა შთაგონების ცეცხლი მწვავე,
ვწერდი ჟინით, ვწერდი ვნებით... და ჰა, იგი დავათავე.
და ვფიქრობდი: ჩემს შავს წიგნში თუ არს-მეთქი რამ ისეთი,
რომ არ აჩნდეს მწარე გესლი, რომ არ აჩნდეს სისხლის წვეთი?

და მეწვია შემდეგ ეჭვი, და მომწყინდა იგი მცნება.
ვთქვი: ‘სხვას რას აქვს ფასი ქვეყნად, რომ არ იყოს ხელოვნება!"
მაგრამ ჩემში საუბრობდა მეორე ხმა, ხმა ფარული: -
‘ხელოვნება - ეს ოქროა მიწის გულში დამარხული,

გალაკტიონ ტაბიძე - სული მწუხარე

სული მწუხარე, სული ცოდვით გამოწვეული
ედემის კარებს დაღვრემილი მიუახლოვდა,
ყოფნის ღელვისგან დავრდომილი, იჭვით სნეული,
დღის ელვარებით მარტო ჩრდილად გადაქცეული
თვალებით სთხოვდა ბედს ზენაარს, თვალებით სთხოვდა.

განსასვენებლად სულს სწყუროდა ხეების ჩრდილი,
ისე საამოდ ირხეოდა ტყე დაბურული,
ისე აღმძვრელად სისინებდა ნიავი გრილი,
ისე წარმტაცად მოისმოდა ფრინველთ ჟივილი,
რომ დიდხანს, დიდხანს კრძალვით იდგა ცოდვილი სული.

მისთვის არ იყო ეგ ედემი გაშენებული,
არც ეგ სიგრილე გაჩენილი არ იყო მისთვის,
ედემის სახე მას ამაოდ მოსტაცებდა თვალს,
ამაოდ ფიქრი უხატავდა ტკბილსა მომავალს
მას, ბედისწერით დასჯილს მწარე უკვდავებისთვის.

გალაკტიონ ტაბიძე - დგება ნაზი შემოდგომა

დგება ნაზი შემოდგომა და მეც სევდით ვეგებები...
შეიცვალა ირგვლივ რაღაც... მაგრამ რაა, რომ ვერ ვხვდები?!
ოქროს ფოთლებს ხეივნებში ფერხული აქვთ, როგორც ძველად...
როგორც ძველად, მთვარიან ცას ღიმი უკრთის მიმზიდველად...
როგორც ძველად, ნიავ-ქარი დასრიალებს ჩემს მახლობლად,
ჭკნობის სუსხი ახლოვდება... მხოლოდ მე ვარ ეხლა ობლად...
იყო ჩემთან... ჩემთან იყო ის თვალები... ის ღიმილი,
როგორც შორი მოჩვენება, ვით ზმანება ნაზი, ტკბილი...
აღარ არის... გაზაფხულის ყვავილებთან ერთად მოკვდა
და ეგ გულიც უჩვეულო დარდ-კაეშნით ამიტოკდა.
ფერმილეულ შემოდგომას მარტოდ-მარტო ვეგებები...
ველოდები ნახულ სახეს და ლოდინში ვკვდები... ვკვდები!
ვარსკვლავთ შუქი დაიცარა და განელდა მიმქრალ ცაში,
მხოლოდ მთიებს ისევე აქვთ იქ სინათლე და კაშკაში...

გალაკტიონ ტაბიძე - ქალს მთებიდან

როდესაც ვუცქერ მე შენს თვალთა უძირო ლაჟვარდს,
როცა თვალი თვალს უსწორდება არა შემთხვევით,
დატოვებული, შორი კუთხე მომაგონდება,
მოგონებები თვალწინ რბიან სევდიან რხევით.
მე მაგონდება ერთი ძველის ძველი ჩარდახი,
გვერდზე მოხრილი, შავი ყავრით გადახურული,
და ბაღი შორი, სავსე ვარდით, ცაცხვის ხეებით
მარჯვნივ და მარცხნივ დაქსელილი და დაბურული.
რამდენი ღამე მითევია შენს მოლოდინში,
ცას ვარსკვლავიანს შუქს მატებდა ელვარე მთვარე...
შენს მოლოდინში, ო, ვინ დათვლის, თუ რაოდენი
გამოუცნობი მღელვარების ღამე ვატარე.
ოჰ, იმ ცრემლებით ირწყვებოდა ჩემი ვარდები,
და იმ ლოდინით იქმნებოდა მომავლის ნანა.
შენ არსად სჩანდი, მაგრამ ჩემთვის უცხო არ იყო
შენი თვალების იდუმალი, წმინდა ქვეყანა.