მუხრან მაჭავარიანი – “შენ, სისხლო ჩემო”

შენ -
სისხლო ჩემო - სად არ დაღვრილო...
შენ -
სად არ გხვრეპდა შავი ყორანი...
ვინ გაგაკვირვოს,
რამ გაგაკვირვოს, -
ნადიდგორალი,
ნაშამქორალი.

შენ -
სისხლო ჩემო -
შენი ღვაწლია,
რამაც აქამდეც კი მოაღწია:
სვეტიცხოველი.
ხანძთა.
ვარძია
და ისიც, -
რაც მტერს წარუტაცნია.

მუხრან მაჭავარიანი - რაიცა იყო, რაცაა და, იქნება რაიც

ვერ შეედრება ვერაფერი ამქვეყნად შაირს!
პროზა?! ესეი?! -
რისი ფლავი,
ბოზბაში?!
რაიცა იყო,
რაცაა და
იქნება რაიც,-
მოქცეულია ერთ ჯიგრიან კალმის მოსმაში!

ვალდებულია, - პოეტს ყველა მოეპყრას ნაზად,
ის სამშობლოსას წარმოადგენს რამეთუ ლაზათს.

მწარე სინანულს განიცდიან ყველანი ახლა,
ვინც არ ჩააგდო თავის დროზე პოეტი ძაღლად:

მუხრან მაჭავარიანი - ღმერთო მიცოცხლე მეგობრები!

ღმერთო,
მიცოცხლე მეგობრები,
ვინც დღემდე მომყვა!
რა სიცოცხლეა! -
სიცოცხლე თუ უმეგობროა?!
თავს უმეგობროდ
(ღმერთმა ნუ ქნას!) - იგრძნობ როგორღა! -
თვით მეგობრებში
ხარ როდესაც ხანდახან ობლად.

რა ბედენაა! -
უკვდავების რომც იყო წყარო!
რა ოხრად გინდა! - ოქსინოსი გესხას ლაბადა!
უკეთუ შენი კარგი საქმით
არავინ ხარობს! -
თუ გინდ, ყალბადა!

მუხრან მაჭავარიანი - იქ

ხანდახან, -
ზვა რომ
თავს აიწყვიტავს,
ანდა,
როდესაც
მზე ზღვაში ყვინთავს -
მიმოიხილოს
ჩაძირული
რათა ქალაქი...
თავისი ცითა,
თავისი ზღვითა,
ბზიფითა ლურჯით,
გეგათი თეთრით,
განსაკუთრებით ავადჰარათი,
ეს აფხაზეთი!
ეს აფხაზეთი! -
იცია?! -
არის რა საოცარი?!

მუხრან მაჭავარიანი - "პირი გიყო ზღვამ"

პირი გიყო ზღვამ,
ხიდი ჩაგიტყდა,
უამრავი რამ
ახლა აგიტყდა,
ჩანს საფლავის ქვა
უცხო წიგნის ყდად, -
გამომწვევად დგას
რიგი საკითხთა.

მუხრან მაჭავარიანი - გაუმარჯოს ყველას ღმერთმა

დაბადება,
დამიწება,
გათენება,
დაღამება,
დღეობები,
ძეობები,
ქორწილები,
აღაპები...
ყველაფერი ვინაიდან
ხდება ქვეყნად წარამარა,
ვინაიდან ამა სოფლად
მხოლოდ ზეცა არი მარად,
ვინაიდან დღემდე ზეცას
მხოლოდ ჯარი შეაბერდა,
მხოლოდ შხელდა შეაბერდა,
შეაბერდა მხოლოდ ბერთა...
გაუმარჯოს ყველას ღმერთმა,
გაუმარჯოს ყველას ღმერთმა,
ვინც კი როსმე
ქართლის მტერთა
ანგელოზნი დაუფეთა.

მუხრან მაჭავარიანი - ვაჟას

დღეს ჯიხვის რქაში მე ვტენი ვარამს,
ამაოდ ვტენი, როგორც შენ გუშინ...
მე, მე ვიკითხო, მე რა ვქნა, თვარა
შენ რა ხანია გაქვს თავი ქუდში.

მუხრან მაჭავარიანი - "ვაი, რა უქმად იბობოქრა თურმე შაშხანამ!"

ვაი, რა უქმად იბობოქრა თურმე შაშხანამ!
ვაი, იმ ბედკრულს, -
სინათლისთვის ვინც ბნელს ეომა!
როგორც არასდროს,
უმთავრესი,
ვატყობ,
ამჟამად, -
გამძლეობაა,
გამძლეობა
და გამძლეობა!

ღამე გამუქდა,
უზნეობამ ფთები გაშალა,
ვით ქედანს ძერა, -
უზნეობა ძიძგნის ზნეობას!
როგორც არასდროს,
უმთავრესი,
ვატყობ,
ამჟამად, -
გამძლეობაა,
გამძლეობა
და გამძლეობა!

მუხრან მაჭავარიანი - "ახლობელია როცა მკვნესარი"

ახლობელია როცა მკვნესარი,
ზილფთ ახლორეა ოდეს წეწვანი:
- მოხდეს! - ვიძახით, -
ოღონდ, დღეს არა!
ოღონდ, დღეს არა!
ოღონდ, დღეს არა!

წუთისოფელიც სწორედ ეს არის!

მუხრან მაჭავარიანი - "ვინ არი სწორი?!"

- ვინ არის სწორი?! -
ძე კაცისა კითხულობს ისევ, -
ვინც დუმილს მირჩევს, -
ის არი, თუ
ვინც ხმაურს მირჩევს?!

- ვინ არი სწორი?!?! -
გააჩნია შენ თვითონ ვინ ხარ:
კაცად ცოტა ხანს ყოფნა გიჟობს
თუ ძაღლად, - დიდხანს.

მუხრან მაჭავარიანი - კვლავაც ნატვრაში გავა საწუთრო?!

ყველა, ვინც კაცი იყო კაცური, -
ნატვრითურთაა საფლავს ჩასული.

დღესაც, ვინც ნაღდი ძეა ადამის, -
გაუმხელელი ტანჯავს ნატვრავე.

კვლავაც ნატვრაში გავა საწუთრო?! -
ვაი, რომ გადის კაცნო კაცურნო!

მუხრან მაჭავარიანი - "სხვისი კარგისა, სხვისი ავისა..."

სხვისი კარგისა,
სხვისი ავისა, -
სხვაა,
რომელმაც იცის ხარისხი;
კაცმა თავისი კარგიც არ იცის,
ნაკლი არ იცის როგორც თავისი.

მუხრან მაჭავარიანი - მოაჯირს აკლდა, მახსოვს, რიკული

ათასში ერთხელ,
სოლოლაკს ზემოთ,
გონთ გაიელვებს დგნალი ყვითელი
და ტიციანის სტრიქონის გემო,
არა დღეისა,
იმჟამინდელი.

მოაჯირს აკლდა, მახსოვს, რიკული,
შორს ბაღი ჩანდა ბოტანიკური.


მუხრან მაჭავარიანი - ქართველი ბრძოლაში ვინ ბრძანა აზიზი

სიმრავლე რას ჰქვია?!
აბჯარი რას ჰქვია?!
მოძებნე სხვა სიტყვა!
მითხარი სხვა სიტყვა!
მითხარი სხვა სიტყვა!
მითხარი სხვა სიტყვა!
უკეთუ სისხლითურთ
ქართველი კაცი ხარ!

ქართველი ბრძოლაში
ვინ ბრძანა აზიზი!
ჩოხა რომ აცვია, _
ის ჩოხა ჯაჭვია!
სხვისი რა გითხრა და
ქართველი კაცისთვის, _
ვინცავინ კაცია,_
ეს დღემდე ასეა.

მუხრან მაჭავარიანი - ღამის ღიმილი

სიცოცხლით სავსე,
ვითარცა კვერცხი,
არის დუმილი, -
აღმძვრელი შიშის;
არე და მარე
ჭედილა ვერცხლით,
ზღვა იმყოფება
ყველაფრის პირში.

ხმის ამოღება,
თუნდ ერთი სიტყვა,
ვინმემ გაბედოს, -
კარგი ბიჭია!...
არამც თუ შაშვმა,
არამც თუ გვრიტმა,
თვით იადონმაც
შორს დაიჭირა.