ალექსანდრე საჯაია - ავდარი

თქვენი თვალები, ზღვას რომ ბაძავენ,
მე მზის ვიგრძენი გულში ისარი.
დღეს ყველა ქარი ფრენას მაძალებს,
და ეს ავდარიც ალბათ ზღვის არი.

ავგული იყოს და ჯავშნიანი
ფოლადი რეკდეს ქარიშხლის ხმაში,
ზღვის ღელვა – ლურჯი კაბის შრიალი,
ზღვის მსხვრევა – თეთრი ხელების ტაში. . .

ჩემი ხომალდი გადურჩა ავდარს
და საუნჯეთა მფლობელი არის,
მას ვარსკვლავები ტყვეებად ჰყავდა,
მან დაატყვევა ყოველი ქარი.

ჩემი ხომალდის გზა – სიყვარული,
თეთრი და ირმის ნახტომის მსგავსი...
ჩვენ ვიცით მარტო გულის ფარულის
და დაუხარჯავ ცრემლების ფასი.

ალექსანდრე საჯაია - ახალი წელი კახელებთან

ჩვენი ხარების ღონიერ ქედებს,
ჩვენი გლეხკაცის გამძლე მარჯვენას,
ედემს, ალაზნის ბარაქა ედემს,
კიდევ სიცოცხლე და გამარჯვება!

კედევ გახედა მარცხენა თვალით
ძველმა ვეფხვმა და მონადირემა:
_რუსუდან ჩემი ირემი ქალი,
ქეთევან ქალი_თვალებიანმა.

რა იყო მაინც ეს შარშანდელი
მზე, ყვავილები, წვიმა მრავალი…
ამდენი ვარდი, თოვლიც ამდენი,
რა მოსავალი, რა მოსავალი!

ალექსანდრე საჯაია - დიდი ხმა

ეს ზეცა ზოგჯერ აუნთებს სისხამს
ღრუბლის ხომალდებს თეთრაფრიანებს;
ღამით მეწამურ ყვავილებს ისხამს,
დღისით მზის თვალებს შეაბრიალებს.
ხან მთვარის შუქით გაინაზება,
ხან შვიდი ფერით ველებს ანაზებს…
ხან გაიელვებს და შემაზრზენი
ქუხილის ხმები სწუხს ქვეყანაზე.
მაგრამ არ არის, ცავ, თუ ბავშვივით
ფანტავ ღრუბლების ბნელ ფარატინებს;
მე გეურჩები მკლავებგაშლილი,
ჰა, შტამაგონე, ან ამატირე…
მწამს, შევაშფოთოთ თვალანახელი
ათასი მნათი, ოქროს ჟინჟილა,
მწამს, ჩააჩუმოს ცათა ძახილი
აბობოქრებულ მიწის ყიჟინამ…
მწამს, გაიგონებს ზღვა თუ ხმელეთი,
თვითონ კირჩხიბი და თვითინ მარსი,
რომ ქვეყნად ცოცხლობს მნათობი ერი
და არსად კიდევ იმისი მსგავსი.

ალექსანდრე საჯაია - თოვლის ქალი

ჩემი და თეთრი თოვლის ქალია
და უყვარს მარტო თოვლი და თოვა.
იგი ლაჟვარდის ერთი თვალია
და გაზაფხულზე ენძელად მოვა.
ჩემი და თეთრი თოვლის ქალია.

მან იცის ჩემთვის სიმღერა ერთი,
და რომ მიმღეროს, თურმე, რცხვენია,
მან შეინახა ცრემლები ჩემთვის,
მაგრამ არასდროს არ უცრემლია.

ჩვენი ამბავი ულამაზესი
ერთხელ ნიავმა თურმე გალექსა,
დას ნიავივით სურდა ალერსი,
მაგრამ შედრკა და არ მიალერსა.

და განა მისთვის ვწუხდი ძალიან,
და განა მუდამ იქნება თოვა?
ჩემი და ტეთრი თოვლის ქალია
და გაზახფულზე ენძელად მოვა.

ალექსანდრე საჯაია - კაფია

არაფერია, წვიმას აპირებს!
ქარი, ავდარი და მისტერია! . . .
ფიქრებმა ერთხელ მეც ამატირეს,
შენ კი მითხარი: - არაფერია!
ლამაზი იყო, მზე იყო მხოლოდ;
თეთრი სიზმარი, თეთრი ფერია.
მე სიყვარულიც დავკარგე ბოლოს,
შენ კვლავ მითხარი: - არაფერია!
ცრემლები დაშრენ. დღეს დღენი მიჰყვა. . .
გზებს ია-ვარდი დაუფენიათ.
არაფერია, მე ბავშვი ვიყავ,
თორემ ცრემლებიც არაფერია. . .
მოიტათ ღვინო. . . სულში ფარული
არ დარჩეს კიდევ ჩრდილი პატარაც,
ვხედავ, მეწვია მე სიხარული,
მაგრამ ძნელია მისი ატანაც.
მოიტათ ღვინო. . . ღვინო სისხლს ერთვის,
შეგათრთოლებს და სისხლის ფერია. . .
ვგიჟდები. . . ახლაც მაღირსე ერთი,
ძმავ, ეგ ძვირფასი: - არაფერია!

ალექსანდრე საჯაია - პატარა კახი

ეს ჩემი პაპა, ძველი ქართველი…
რამ გაახსენა დღესაც კრწანისი
თქვვენაც იყავით ასე ჯანმრთელი,
ამტანი წლების და სიმწარესი.

პატარა ბავშვის…
ისევ მესამედ
სამ_სამი ჯიხვი შემოატარა…
ჩვენი ესმოდა,
თვალს აკვესებდა
და კისკისებდა კახი პატარა.

რომბაიზარდოს იგი უეცრად,
ახდეს ზღაპარი გასაკვირველი,_
ან რკინის ფრთებით დალეწავს
ზეცას,
ანდა მთვარეზე ავა პირველი;

ალექსანდრე საჯაია - წერილი

ის, ჩიტისგულა,ცრემლით მიგონებს,
ვერ მალავს დედა საოცარ სურვილს,
და მოხუც მამის ნაწერ სტრიქონებს
მოჰყავს გამარგილ სიმინდის სუნი.
ვიცი, იქ ახლა ნისლი ნისლი ირღვევა,
ფითრდება ღამე თმაგიშრიანი,
წაეკიდება ცეცხლი სიმღერას
და ჯეჯილებში წავა შრიალით.
ტყე მოხარული ატეხავს ხივილს,
რომ მის გულშიაც სიმღერა ცოცხლობს,
და ვნებიანი პირველი სხივი
ფორთოხლის მკერდში დაანთებს კოცონს.
ვუსმენ, წერილი მიჰყვება ამბავს
და ჟრუანტელი ძარღვებში მივლის,
გუგული ისევ მეძახის, ალბათ,
ყოველ საღამოს და ყოველ დილით,
მე აქ ალიონს რუსთველივით გავშლი,
მსუბუქ ოცნებით შუბლდაღარული,
ჩქეფს, იფერფლება წიგნების ყდაში
ღამე, ფიქრები და სიყვარული.

ალექსანდრე საჯაია - ძველი ჩონგური

ნიავს ვუსმენდი: ჩუმი და ტკბილი
ხმა შორეული ჩამწვდა გულამდე;
ჩავიმღერე და ჩავყევი ბილიკს
და ისევ ნიავს მივაყურადე.

წინ იყო მარტო სიბნელის ფარდა,
ტყე-ველი, მუქად გადანაფერი!
სხვა არაფერი, სიმღერის გარდა,
მხოლოდ სიმღერა, სხვა არაფერი.

ვთქვი: თუ ვინ არის, ხმა სადაური?
(ვერხვებსაც სურდათ, იქნებ, გაგება),
ხევ-ხევ გაქჰყვება, მთას გადაუვლის,
და ვარსკვლავებში გადიკარგება?

ალექსანდრე საჯაია - თოვლი თოვს

თოვლი თოვს. თეთრი ქარია,
თეთრ სამოსელით ვირთვები.
ჩიტებო, რა გიხარიათ,
რისთვის მღერიხართ ჩიტები.

დიდი ზამთარი იქნება?
ნეტამაც ასე ინებოს!
თქვენ მაინც რა გეფიქრებათ,
რა გენანებათ, ჩიტებო?

გადივლის, დაიფარება
ფიქრებით, თოვლის ქულებით. . .
თქვენ მაინც ვინ გეყვარებათ
ამ პაწაწინა გულებით?

თოვლი თოვს, უფრო თოვდება,
თეთრ სამოსელით ვირთვები.
მივდივარ, აღარ მშორდება
მკერდგაღეღილი ჩიტები.

ალექსანდრე საჯაია - სვანური მოტივებიდან

საღამოთი შველი გადამეღობა,
ას წელიწადს მაძებნინა კვალი;
მთვარედ მექცა, ვარსკვლავებში შეტოპა,
მივდევ ელვის მოგიზგიზე ხმალით.
სალოცავად ქართველობა მეყოფა,
საფიცავად შენი თაფლის თვალი.
უშენობით გული დამიმიწდება,
დევის მკლავებს წაერთმევა ძალა:
კვალდაკარგულს ფეხი გადამიცდება,
გავტყდები და მომაშველებ დალალს;
მთის კაცი ვარ, ხელი ცამდე მიწვდება,
ქარის მუხლით მოგეწევი, ქალავ.
დავიწვი და ენგურსა ვთხოვ, მეგობარს,
მომასხუროს მკერდზე წმინდა წყალი.
შენი შუქი ბნელში გადამეღობა,
ღრუბელზედაც ვნახე შენი კვალი.

ალექსანდრე საჯაია - ცისარტყელა

განა ამისთვის ვეწამე ამდენს,
რომ განშორება მეგლოვა ბოლოს.
შენი ბაგენი ალუბლებს ჰგავდნენ,
მეც ალუბლები მიყვარდა მხოლოდ.

მჯერა: ნიავიც ამაოდ ქროდა,
არ მსურს ამაოდ ვარსკვლავი ვთვალო. . .
შენ ღვინისფერი თვალები გქონდა,
მეც შავი ღვინო მიყვარდა, ქალო.

ჩვენ თვითონ ვნახეთ ბავშვი მოცარტი,
ფერად ყვავილებს ფანტავდა ქარში,
იღიმებოდი და საოცარი
მე ცისარტყელა მიყვარდა მაშინ.